Overheidscijfers.nl   -   gratis informatie voor iedereen

Missie

 

Onderzoekers van het Meertens Instituut houden zich bezig met de bestudering en documentatie van Nederlandse taal en cultuur. Centraal staan de verschijnselen die het alledaagse leven in onze samenleving vormgeven. Zo wordt gekeken naar de rol van taal en cultuur bij de ontwikkeling van sociale identiteiten en groepsculturen. Kenmerkend voor het Meertens Instituut is de multidisciplinaire aanpak. Wetenschappers op de volgende terreinen zijn er werkzaam: taalkunde, sociolinguïstiek, neerlandistiek, geschiedwetenschap, antropologie, sociologie, muziekwetenschap en cultuurwetenschappen.

 

Op de genoemde vakgebieden heeft het instituut decennialang materiaal verzameld, geconserveerd, gedocumenteerd, inhoudelijk ontsloten en onderzocht. Met omvangrijke collecties en documentatiestystemen kan het Meertens Inistituut worden beschouwd als een centrum van kennis op het gebied van taalvariatie en volkscultuur. Grootschalige databanken ondersteunen het onderzoek.

 

Beschikbare cijfers

 

Het Meertens Instituut voert op projectbasis studies uit waarover publicaties worden uitgebracht maar het beheert ook een aantal zeer interessante deels multimediale databanken. Bekende zijn:

  • De Nederlandse Familienamenbank (NFB), een vraagbaak voor iedereen die geïnteresseerd is in de oorsprong, betekenis en verspreiding van familienamen;
  • De Nederlandse Voornamenbank bevat 500.000 voornamen, waarvan de populariteit vanaf 1880 en de verspreiding over Nederland wordt getoond;
  • De Nederlandse Liederenbank, deze database ontsluit meer dan 125.000 liederen, van de middeleeuwen tot de moderne tijd;
  • De Kaartenbank van het Meertens Instituut biedt een uitgebreid overzicht van gepubliceerde en ongepubliceerde dialectkaarten en etnologische kaarten van de Lage Landen en bevat een index met 30.000 titels van kaarten waarop taal- of cultuurverschijnselen zijn getekend. Ter illustratie: kaart van Amsterdamse dialecten in het begin van de negentiende eeuw;
  • Op deze website wordt de verspreiding van mensen in de 20ste eeuw in Nederland op gemeenteniveau in kaart gebracht. Per plaats wordt antwoord gegeven op de vragen: waar zijn de voorouders van de huidige inwoners geboren, en waar zijn de nakomelingen van de inwoners van een eeuw geleden geboren en waar wonen ze nu.

Alle beschikbare databases van het Meertens Instituut zijn op de website van het Meertens Instituut te vinden.

 

Open data

 

Het Meertens Instituut biedt momenteel geen microdata aan op de website die kunnen worden gedownload.

Geschiedenis

 

Het instituut startte in 1930 op gezag van de Koninklijke Akademie van Wetenschappen oorspronkelijk onder de naam Dialectenbureau. Het Dialectenbureau werd in 1930 opgericht met de uitdrukkelijke opdracht een taalatlas van het gehele Nederlandse taalgebied samen te stellen. In 1934 werd het Dialectenbureau uitgebreid met het bureau Volkskunde en in 1946 met het bureau Naamkunde. De werkzaamheden van het Dialectenbureau werden vanaf 1948 uitgevoerd onder de paraplu van de Centrale Commissie voor onderzoek van het Nederlandse Volkseigen. P.J. Meertens, de secretaris van alle drie bureaus, kreeg in 1949 de de leiding en hield die tot zijn pensionering in 1965. Naar hem werd het instituut in 1979 hernoemd tot P.J. Meertens-Instituut. Sinds 1998 is de naam kortweg Meertens Instituut.

 

Een uitgebreide geschiedschrijving is aan te treffen op de website van Het Meertens Instituut.

Organisatie

 

Het Meertens Instituut is onderdeel van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Er werken enkele tientallen medewerkers, veelal wetenschappers, waaronder ook veel parttimers. Op de website van het Meertens Instituut worden zij allen met naam genoemd.

 

Op de afbeelding directeur Hans Bennis die al sinds 1998 leiding geeft aan het instituut. Bennis is daarnaast bijzonder hoogleraar taalvariatie aan de Universiteit van Amsterdam.

Contact-informatie

Het Meertens Instituut is gevestigd:

 

Joan Muyskenweg 25 1096 CJ Amsterdam

Postbus 94264 1090 GG Amsterdam

 

Tel: 020 462 85 00

Email: info@meertens.knaw.nl

Website: meertens.knaw.nl